زیارتگاه خالد نبی :

 

"زیارتگاه خالد نبی"، آرامگاهیست کوچک با ژرفای معنوی در اوج آسمان و منتهی الیه کوهستان که سالانه افراد زیادی را بسوی خود می خواند.



وجود مجموعه تاریخی و فرهنگی گورستان که دارای سنگ مزارهای ایستاده و منحصر بفردیست، علاوه بر روح معنوی جنبه ای تاریخی و فرهنگی به این مکان می بخشد که از دیدگاه های تاریخی و باستان شناسی و مردم شناسی مورد بررسی قرار گرفته است.

این آرامگاه در یک منطقه کوهستانی و در فاصله 90 کیلو متری شمال شرق شهرستان گنبد کاووس و 55 کیلو متری شمال شرق شهرستان کلاله و 6 کیلومتری روستای گچی سو – نزدیک آی تمر از توابع بخش مراوه تپه و بر فراز قله کوه گوگجه داغ واقع شده است . 

قله کوه گوگجه داغ که در بین مردم به قله « قدرت » نیز معروف است ، حدود 700 متر از سطح دریا ارتفاع دارد . رشته کوه گوگجه داغ از مشرق به کوه های بابا شملک و از شمال و غرب و جنوب به هزار دره اطراف پیوسته است . 

 راه ارتباطی زیارتگاه خالد نبی کوهستانی بوده، ولی از طریق کلاله و تمرقره قوزی تا آن محل راه دشواری نیست. بدلیل دوری راه و فقدان وسیله نقلیه و کمبود تسهیلات رفاهی در محل و همچنین گرمای شدید تابستان و سرمای زمستان، بهترین زمان برای انجام دینی و زیارت ماه های فروردین و اردیبهشت است .

در نزدیکی و پایین تر از بقعه خالد نبی، بقعه های عالم بابا و چوپان عطا و دره ای بنام پنج شیر و همچنین چشمه خضر دندان قرار دارند . طبق روایات رایج بین اهالی، عالم بابا پدر همسر خالد نبی و چوپان عطا، شبان خالد نبی یا یکی از اولیای گمنام و یا یکی از همراهان وی بوده است ، که همگی آنها مورد توجه واحترام ترکمن ها می باشند .

در قسمت شرق بقعه چوپان عطا و پیوسته به آن و بر روی یک رشته تپه ماهورهای خاکی که ارتفاع آنها به مراتب کمتر از ارتفاع محل مرقد خالد نبی است، گورستان عظیمی دیده می شود که حدود 600 سنگ مزارهای استوانه ای تا ارتفاع حداکثر 2 متر در آن دیده می شود . 

معرفی خالد نبی و شرح زندگی ایشان :

یکی از پیغمبران عرب بعد از حضرت عیسی خالد نبی غیث بن سنان عبسی بود، که در گفتگوی محاوره ای ترکمنان، ایشان را « حالت نبی » می گویند .

به نقل از کتاب ناسخ التواریخ، خالد بن سنان (ع) شش هزار و یکصد و بیست و سه سال بعد از به دنیا آمدن حضرت آدم (ع) و در سال 530 میلادی بر تخت نبوت نشسته و مردم زمان خود را به شریعت حضرت «اسماعیل ذبیح اله (ع) » می رسد . او در سرزمین عدن که در یمن می باشد، می زیسته است . و از قبیله « بنی عبس بغیض » می باشد. از آنجاییکه ایشان در زمره پیامبران تبلیغی بدون کتاب و آخرین مبلغ دین مسیح بوده و وظیفه اش ایجاب می کرد که بعنوان مبلغ دینی به همه جا سفر کند و مردم را به پذیرش دین مسیح دعوت کند .

مرحوم حاج عبدالجلیل آخوند جعفربای از علمای ترکمن صحرا و گنبد کاووس در جزوه ای تحت عنوان « فضیلت نامه خالد نبی » که به زبان ترکمنی نوشته می گویند : « حضرت خالد نبی که مردم مسلمان ترکمن نسل اندر نسل به زیارت بقعه ایشان مبادرت کرده اند، به شهادت کتب تاریخی، تفاسیر و به خصوص نوشته های ابن شهاب وی یکی از پیامبران الهی بوده است. به اعتقاد مردم مسلمان ترکمن، خالدنبی در بلندترین نقطه کوهی در شرق به خاک سپرده شده و شعرا در اشعارشان از ایشان یاد کرده اند » 

سابقه مطالعات و پژوهش های انجام شده در خصوص مجموعه تاریخی – فرهنگی خالدنبی :

 دیوید استروناخ David stronach   یکی از پژوهشگران خارجی است که این اثر را مورد بررسی و مطالعه قرار می دهد . و گزارش از گورستان خالد نبی در مقاله ای بنام « سنگهای ایستاده در ناحیه اترک » در مجله انگلیسی ایران IRAN  ( شماره xix  سال 1981 میلادی ) به چاپ می رساند .

 بعدها این مکان توسط پژوهشگران ایرانی نظیر آقایان منوچهر ستوده ( کتاب از آستارا تا استرآباد ، جلد 5)، رجبعلی لباف خانیکی ( مقاله سنگ افراشته مزارات با خزر، مجله اثر شماره 18 و 19 سال 68 ) و شهریار عدل مورد مطالعه قرار می گیرد . تا اینکه در سال 80 گورستان خالد نبی و مجموعه های وابسته به آن توسط کارشناسان اداره کل میراث فرهنگی و گردشگری استان گلستان در فهرست آثار ملی کشور ثبت رسانیده می شود این گزارش حاصل بررسی و تحقیق در گزارش های پژوهشگران یاد شده و مطالعه و پژوهش دقیق ( کتابخانه ای ومیدانی ) نگارنده از دیدگاه های باستان شناسی، تاریخی و مردم شناسی است .