چشمه ای عجیب  در روستای کرنگ کفتر گالیکش :

کرنگ کفتر روستایی از توابع بخش گالیکش شهرستان مینودشت استان گلستان ایران می باشد . این روستا در دهستان قراولان و در فاصله 3 کیلومتری مرکز این دهستان یعنی روستای آق قمیش قرار داشته و بر اساس سرشماری سال 1385 جمعیت آن 691 نفر (193خانوار ) بوده است . این روستا در مسیر جاده گرگان به بجنورد و در 17 کیلومتری شرق گالیکش و در سه کیلومتری جاده اصلی گلستان - مشهد واقع شده است .

در شمال این روستا و در جنگلی زیبا چشمه ای عجیب واقع گردیده است که آب آن بصورت متوالی و به تناوب قطع و بعد از مدتی دوباره جریان می یابد . سالیان دراز اهالی بومی منطقه ، این چشمه را به نام چشمه دیوانه می خوانند و در پیدایش آن نیروهای نامریی را دخیل می دانند و اعتقاد دارند که شرب آب این چشمه سبب جنون آدمی میشود . 

اما جالب است که بدانید علیرغم اعتقادات اهالی بومی منطقه و وجود خرافات درباره این چشمه در نزد اهالی که حتی این باورها در وجه تسمیه و نامگذاری چشمه مذکور موثر بوده ، وجود چشمه ای به این شکل و دارای جریان تناوبی از نظر زمین شناسی یک دلیل علمی و عقلایی دارد .

طبق تعریف :

به ظهور طبیعی آب زیر زمینی در سطح زمین که بدون واسطه یا با واسطه صورت می گیرد چشمه می گویند . چشمه ها از این نظر حایز اهمیت هستند که مقدار قابل توجهی از آب زیر زمینی را زهکش می نمایند و بدون صرف انرژی در اختیار بشر قرار می دهند . در واقع چشمه ، نوعی تخلیه آب زیر زمینی است که بصورت متمرکز رخ می دهد .

چشمه ها دو دسته هستند :

1- چشمه های ثقلی :

آنهایی هستند که در شرایط مناسب ، بر اثر جریان آب بوسیله نیروی گرانشی ، در سطح زمین ظاهر می شوند .

2- چشمه های غیر ثقلی یا جهشی یا آرتزین :

که چشمه دیوانه نیز جزء این نوع چشمه هاست آنهایی هستند که آبشان با فشاری بجز فشار هیدرواستاتیک به خارج رانده میشود منبع تامین فشار در این نوع چشمه ها معمولا فرایندهای درونی زمین است همانگونه که می دانیم لایه های زیرین زمین مملو است از گازهایی نظیر اکسیژن ، هیدروژن ، ازت ، متان و غیره . این گازها که در لایه های زیزین زمین و پاینتر از سفره آبهای زیر زمینی قرار دارند در هنگام فعالیت ، بر لایه های فوقانی خود فشار وارد نموده و سبب می شوند که آب موجود در لایه های زیرین سطح زمین با فشار از درون بریدگیها ، گسل ها و کانالهایی که با سطح زمین ارتباط دارند از آن خارج گردیده و در زمان عدم فعالیت این گازها آب  چنین چشمه هایی  نیز قطع میگردد .

ذکر این نکته نیز جالب است که در کنار روستای کرنگ کفتر رشته کوه پهناوری وجود دارد که در حاشیه جنوبی این رشته کوه و با فاصله ای در حدود دهها کیلومتر روستایی بنام فارسیان قرار گرفته که این روستا نیز چشمه ای مشابه چشمه دیوانه دارد که آب آن چشمه نیز به تناوب قطع و وصل میگردد . جالبتر آنکه آب این دو چشمه دارای نوعی ارتباط با هم هستند ، بدین شکل که در هنگامی که آب یکی از این چشمه ها جریان دارد آب چشمه دیگر قطع میگردد . که عامل آن تاثیر همان گازهای زیر زمینی بر لایه ها و گسلهای متفاوت زیر زمینی که در حاشیه هم واقع گردیده اند می باشد .