گنبد کاووس ٬ پایتخت سوار کاری آسیا

 

پیشانی اسبان تا روز رستاخیز جایگاه خیر و بر کت خواهد بود .

                                                                   رسول اکرم(ص)

زندگي تركمنها با اسب عجين شده است. آنها از ديرباز عشق و علاقه خاصي نسبت به اسب داشته اند. در حقيقت مهمترين مونس آنها در مسافرت، كار و حتي جنگ همين اسب بوده و بنابراين ضمن برقراري يك رابطه خوب، اسب جايگاه ويژه اي در ميان مردم تركمن پيدا كرده است. من نقلي را بيان مي كنم كه عين حقيقت است. تركمنها اعتقاد دارند، بادي كه از فاصله بين دو گوش اسب به صورت سوار هنگام تاختن مي خورد، باد بهشت است. شما با اين موضوع ديگر مي توانيد جايگاه اسب و اسب دواني را در بين تركمنها پيدا كنيد. آنها با توجه به عشق فراوان به اسب، شايد بر روي سن و سال بچه شان آن قدر حساس نباشند كه بر روي سن و سال و شجره اسبشان حساس هستند. براي آنها كه در مسابقه شركت مي كنند بسيار مهم است كه بدانند پدر، پدر بزرگ و ريشه اجدادي اسب چه بوده است.

                                      

اسب ترکمن :

اسب بلند بالا ٬ لاغر اندام و کشیده ترکمن از ذخیره های ژنتیکی خالص و با ارزش کشور ایران است که در گستره تاریخ بلحاظ چابکی ٬استقامت و پرش٬ مورد تحسین عموم بوده و هست .

اسب در بین ترکمن ها جایگاه خاصی دارد. در حقیقت نام ترکمن با نام اسب عجین شده است . اسب مظهر و سنبل قوم ترکمن است و در فرهنگ و ادبیات قوم ترکمن نقش بسزایی دارد .

قدیمی ترین تصویری که از اسب ترکمن به جا مانده است مربوط به تصویر اسب ترکمن در ۵۰۰۰ سال پیش می باشد .که نشان انجمن ملی اسب ایران برگرفته از آن تصویر می باشد .

                              

مجموعه سوار کاری گنبد کاووس :

 تركمن هميشه در طول دوران سعي مي كرده خورد و خوراك اسب را مهيا كند و سپس به خانواده برسد. همين علاقه فراوان بوده كه وقتي ما به تاريخ منطقه تركمن نشين در سالهاي 1330 تا 1340 نگاه مي كنيم، برگزاري مسابقه اسب دواني به عنوان يك مراسم خاص و ويژه در شاديها و جشنها - به ويژه مراسم عروسي - بوده است. اين مسابقه ورزشي در زبان تركمني به «آيلو» معروف بود.
 « اين روند تا سال 1350 پيش رفت تا در نهايت به علت علاقه بيش از حد مردم منطقه، تصميم به ساخت مجموعه سواركاري گنبد كه هنوز هم بزرگترين مجموعه سواركاري كشور است گرفته  شد. پس از ساخت اين مجموعه، مسابقه هاي كورس به دو صورت پاييزه و بهاره، شكل خاصي به خود مي گيرد.»
مجتمع عظیم سوار کاری گنبد کاووس در خیابان شهید فلاحی بالاتر از دانشکده کشاورزی این شهر واقع شده است .

در شهرستان گنبد کاووس مسابقات اسبدوانی هر ساله در فصول بهار و پاییز برگزار می شود و هم اکنون کورسهای بهاره و پاییزه در روزهای پنج شنبه برای اسبهای ترکمن و روزهای جمعه برای اسبهای نژاد ترو برد اجرا می شود و علاقمندان زیادی را از گوشه و کنار کشور به خود جذب می کند .

در هر هفته چيزي حدود هشتاد تا نود اسب در مسابقه ها حضور مي يابند و هر اسب در هر هفته توان و اجازه حضور در يك دور رقابت را دارد.     اسبها در هر هفته بر اساس نژاد، سن و عملكرد قبلي شان تقسيم بندي مي شوند.

                              

 تماشاگران و پيش بيني ها :


شايد عاملي كه در طول اين چند سال اخير باعث توسعه و رشد روزافزون اسب سواري در ايران به ويژه در منطقه تركمن صحرا شده، همين تماشاگران علاقه مندي است كه زن و مرد و كودك از ساعتها قبل وارد ورزشگاه مي شوند و از نزديك مسابقه ها را تماشا مي كنند. البته موضوع پيش بيني ها، چه از نوع قانوني و چه از نوع غيرقانوني توسط «بوكي ها» هيجان اين رقابتها را صد چندان كرده است.
همين روند در سالهاي اخير باعث شده تا هر هفته از هفته هاي فصل بهار، چيزي حدود 5 تا ده هزار نفر مسابقه ها را از نزديك پيگيري كنند. سيل هيجان زده جمعيت در حين برگزاري مسابقه هاي كورس در ميدان اسب دواني گنبد به گونه اي است كه صندليهاي كم تعداد ورزشگاه، جوابگوي آنها نيست و تماشاگران علاقه مند از كنار سكوها گرفته تا كنار فنس پيست كه فاصله اي حدود ده متر است را هم پر مي كنند.
اما از همه اينها گذشته، هيجان خاص مردم و تشويقهاي بي امان آنها كه با صداي پرلهجه و گرم گزارشگر ورزشگاه همراه است، رنگ و بوي خاصي به كورس سواركاري مي دهد. رنگ و بويي كه شايد در كمتر مسابقه ورزشي بتوان آن را يافت. از زماني كه اسبها از «دپار» آزاد مي شوند، گوينده ورزشگاه تا آن جا كه نفس دارد فرياد مي كشد و سپس به گزارش رقابت مي پردازد. تماشاگراني هم كه در اين لحظه، استرس سراپاي وجودشان را فرا گرفته، حتي توان نشستن بر روي صندلي را ندارند. سايرين هم از كنار صندليها تا كنار فنس يكسره براي قهرماني اسبي كه روي آن پيش بيني كرده اند، فرياد مي كشند.